İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Ertelemeleri

İSG Kanunu 2013 yılında yürürlüğe girerek tüm çalışanları kapsama aldı.  Ancak 50 ‘den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme zorunluluğu ile Kamuya ait işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme zorunluluğu, 2014 yılından beri 4. defa ertelenerek 2024 yılına, toplamda 10 yıl ötelenmiştir! İş sağlığı ve güvenliği kanunu ertelemelerine karşı çözüm önerimiz var!

İşveren ve çalışanların, işyerindeki iş güvenliği ve iş sağlığının sağlanması ve çalışma koşulların iyileştirilmesi için yetki ve sorumluluklar ile hak ve görevlerini düzenleyen 6331 Sayılı İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu 30 Haziran 2012‘de çıkarıldığında; Tüm işyerlerini kapsadığı ancak; Kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için “işyeri hekimi ve işgüvenliği uzmanı” görevlendirilmesinin yayımı tarihinden itibaren iki yıl sonra (30 Haziran 2014) yürürlüğe gireceği yazıyordu. Zaten ertelenerek başlayan süreç sonrasındada sürekli olarak ötelendi. İş sağlığı ve güvenliği kanunu ertelemeleri sürecini aşağıda özetliyoruz;

1. Erteleme ile 2016’ya

02.08.2013 ve 28726 sayılı Resmi Gazete’de Torba Yasa olarak adlandırılan Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Resmi Gazete’de yayımlandı. Söz konusu maddelerinde; 4857 sayılı İş Kanununun mülga 81 inci maddesi kapsamında çalışanlar hariç kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için, İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesi,  01 Temmuz 2016 tarihine öteleme (2 yıl erteleme) yapıldı.

2. Erteleme ile 2017’ye

Resmi gazetede yayınlanan 6745 sayılı Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ un 71. maddesinde “20.06.2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 38 inci maddesinin birinci fırkasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan “01/07/2016” ibaresi “01/07/2017” şeklinde değiştirilmiştir.” İfadesi yer alarak, Kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi hizmeti alma zorunluluğu +1 yıl daha ertelenmiştir.

3. Erteleme ile 2020’ye

İş Sağlığı ve Güvenliği Yasasında, az tehlikeli sınıfta faaliyet gösteren 50 altı çalışanı olan işletmeler ile Kamu Kurumlarında, sürekli iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi hizmeti alınmasının, 2017’den 2020’ye +3 yıl erteleme yapılmasını da içeren 7033 sayılı “Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 01 Temmuz 2017 tarihli ve 30111 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmişti.

4. Erteleme ile 2024’e!

28 Temmuz 2020 Salı tarihinde 31199 tarihli resmi gazetede yayınlanan ve torba kanun adıyla bilinen 7252 sayılı “Dijital Mecralar Komisyonu Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” madde 10 ‘a göre:

“50 ‘den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme zorunluluğu ile Kamuya ait işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme zorunluluğu 31.12.2023 tarihine kadar uzatılmıştır.” Yani +3,5 yıl ile 2024 yılına İSG ertelemesi yapıldı!

İSG Kanunu Neden Sürekli Erteleniyor ve Sorunun Çözümü Ne olabilir? 

50 ‘den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme zorunluluğu ile Kamuya ait işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme zorunluluğu, 2014 yılından beri 4. defa ertelenerek 2024 yılına, toplamda 10 yıl ötelenmiştir! Neden İş sağlığı ve güvenliği kanunu ertelemeleri yapılıyor?

Sebebi; Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK), Türkiye Serbest Muhasebeciler Mali Müşavirler Odası (TÜRMOB), Türkiye Eczacılar Birliği (TEB),Türkiye Barolar Birliği (TBB),Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF), ve Türkiye Kuyumcu ve Saatçiler Odası gibi kurumların üye işyerleri için gereksiz ek MALİYET getireceği iddiasıdır.

Yasaya itiraz eden kurumların üyelerinin üst ortalamada çalışan sayıları 10’dan azdır. Bu kurumların itirazının önüne geçmenin yolu; İşverenin aynı il sınırlarında az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde 10’dan az çalışanı olması halinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirme zorunluluğunun kaldırılmasıdır.

Diğer bir önerimizde; 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde; düşük maliyet unsuru olan “iş güvenliği uzmanı” görevlendirmesinin aktif olması yüksek maliyet unsuru olan “işyeri hekimi” hizmetinin ötelenmesi olabilir. 

Türkiye’de az tehlikeli gruptaki firmaların yaklaşık %1’i 50 çalışanı geçmektedir. Ayrıca İSG risk ve tehlike kavramları işyerindeki kişi sayılarıyla orantılı değildir…

Az tehlikeli sınıfta, İş Sağlığı Güvenliği Kanunu ertelemesi kamuoyunda yanlış anlaşılmakta;  İSG mevzuatı yükümlülüklerinin tamamının ertelendiği zannedilmektedir. Oysa İSG mevzuatında İSG-Katip ataması dışında kalan tüm maddeleri (Örneğin çalışanların İSG eğitimi alması, işyeri risk değerlendirmesi, İSG talimatları, acil durum planları ve tatbikatları gibi) 2013 yılından bugüne aktiftir. Çalışma Bakanlığı’na bağlı İSGGM nin bu konuda kamuoyunu bilgilendirici basın açıklamaları yapması ve kamu spotları yayınlamasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Türkiye’de İSG Konusunda Genel Değerlendirme

Efor OSGB Ekibi olarak; İş sağlığı ve güvenliğini uyulacak kanuni bir mecburiyetten ziyade çalışanların sağlığını ve güvenliğini sağlayan,  kaliteyi ve verimliliği artıran bir YATIRIM olarak görülmesi gerektiğine inanıyoruz. Bilimsel olarak kanıtlandığı gibi, gerekli ÖNLEMLER alınarak iş kazaları %98, meslek hastalıkları ise %100 engellenebilmektedir. İSG Kültürü işyerinde, evde, sokakta hayatın her alanında önem taşımaktadır.

Ülkemiz GSMH bütçesinin  %5 ‘inden fazlası iş kazası ve meslek hastalığı maliyetlerine harcanmaktadır. AB ortalaması %1,5 oranında olduğu göz önüne alındığında, bu alana yapılacak harcamalar kazancı yüksek yatırımlar olarak görülmelidir. Ayrıca kurtarılacak hayatların değerine de paha biçilemez…

Türkiye’deki firmalar  iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili gerekli özeni gösterecek bilince sahip değildirler. Büyük çoğunluğu bedava verseniz bile bu hizmeti almak istemezler maalesef… Bu nedenle ülkemizde iş kazaları ve meslek hastalıklarının azaltılması isteniyorsa; İş müfettişlerinin daha çok denetim ve cezai yaptırımlar uygulaması gerekmektedir. Az tehlikeli sınıfta ve kamuda; İş Sağlığı Güvenliği Kanunu ertelemeleri için de bir orta yol bulunarak çözüme kavuşturulmasını temenni ediyoruz.

Unutmayalım! KAZALAR TEMENNİ EDEREK DEĞİL TEDBİR ALINARAK ÖNLENİR. ÖNLEMEK ÖDEMEKTEN UCUZDUR.

Efor OSGB | İş Sağlığı ve Güvenliğiniz “Emin Ellerde”

Leave a Reply