Afet Nedir ?

İnsanlar için var olan sistemin normal şekilde işleyemediği, fiziksel normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurarak veya kesintiye uğratarak toplulukları etkileyen, ekonomik ve sosyal kayıplar meydana getiren, hizmet sistemlerinin kilitlendiği, kaynakların yetersiz kaldığı, doğal, teknolojik ve insan kökenli olaylara afet denir. Afet durumunda maddi ve manevi kayıplar yaşanır ve AFAD aramakurtarma ekiplerine, sivil toplum kuruluşlarına ve sivil savunma ekiplerine ihtiyaç duyulur. İlk 72 saat, müdahalenin en önemli olduğu zamanlardır; bu süreyi etkin kullanmak için etkin müdahale becerilerimizin geliştirilmesi gerekmektedir.

Tehlike: Can ve mal kayıplarına neden olmak ile birlikte sosyo ekonomik düzen ve etkinliklere zarar verme potansiyeli olan her şeydir. Tehlike yaşam kaybını ya da mallara veya çevreye gelecek zararı tetikleyici fiziksel bir olaydır. Tehlikenin şiddeti, süre, mevsim ve hız gibi etkenlere bağlıdır. Tehlikeler, kırılgan toplumlarda afete dönüşür.

Acil Durum Nedir ?

Normal zamanlarda sorunsuz işleyen bir müdahale sistemimiz vardır. Olumsuz etkilerini en aza indirmek için acil önlemler alınmasını gerektiren beklenmedik ve ani gelişen olaylara acil durum denir. Acil durumlar yerel kapasiteyi zorlar, ekonomik ve sosyal faaliyetleri aksatır. Acil durumlarda da ölümler veya yaralanmalar olabilir; ancak afetteki gibi genel bir etki değil yerel bir etki içerisinde gerçekleşir.

Afet  ve Acil  Durumlar  Arasındaki Farklar

Trafik kazası ya da ev yangını gibi olaylar, acil durumlara örnektir. Bu gibi durumlarda polis, itfaiye, ambulans gibi halk için çalışan personel yardıma gelir. Şehrin büyük bir kısmını etkileyen ve mevcut kaynakların müdahaleye yetersiz kaldığı durumlar ise afet olarak nitelendirilir.

Afet  Çeşitleri Nelerdir ? 

Afetler: Doğal Afetler, İnsan Kaynaklı Afetler ve Teknolojik Afetler olmak üzere üç çeşittir.

Doğal afetler: Belirli bir süreç içerisinde ve aniden meydana gelen tabiat olaylarıdır. Doğal afetler bölgesel olarak farklılık göstermektedir. Örneğin Amerika’da doğal afetler genellikle hortumlar ve kasırgalarken Japonya’da deprem, Maldiv Adaları’nda tsunami olarak karşımıza çıkar.

Ülkemizde doğal afet denilince çoğunlukla depremler akla gelse de sel, çığ, heyelan, orman yangınları, sıcak ve soğuk dalgaları, kuraklık vb. doğal afetler de tarihte yerlerini almışlardır. Büyüklük: Büyüklük kavramı denildiği zaman aletsel büyüklük anlaşılmalıdır. Yani depremin derinliği frekans şiddeti gibi kavramlar sayesinde oluşturan sayısal değerdir. Richter ölçeği olarak adlandırılır. Ülkemizde en yetkin kurum Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi’dir. Herhangi bir deprem durumundan sonra yanlış bilgilere mal vermemek adına Kandilli Rasathanesi bir açıklama yapmadığı sürece depremin aletsel büyüklüğüne dair haberlere inanmamak gerekir. Büyüklük değerleri SİSMOGRAF denilen bir aletle ölçülür. Sismograf çok hassas bir cihaz olup yer kabuğundaki hareketlilikleri ölçer.

Şiddet: Şiddet değerleri aletsel bir büyüklük değildir. Şiddet değeri hasar tespit çalışmalarıyla ortaya çıkar ve yaşamın etkilenmişlik düzeyi olarak tanımlanabilir. Depremin yapılar ve inşalar üzerindeki etkilerine Şiddet adı verilir. Mercalli Skalası denilen bir ölçeklendirme sistemi vardır. En büyük hasar “XII” olmak üzere “I” ‘e kadar hasar düzeyi azalacak şekilde sınıflandırılır.

Mercalli Skalası:

I HİSSEDİLMEZ
II ÇOK AZ HİSSEDİLİR
III ZAYIF HİSSEDİLİR
IV GENİŞ BİR BİÇİMDE HİSSEDİLİR
V KUVVETLİ HİSSEDİLİR
VI AZ HASAR OLUŞUR
VII HASAR OLUŞUR
VIII AĞIR HASAR OLUŞUR
IX YIKICI HASAR OLUŞUR
X ÇOK YIKICI HASAR OLUŞUR
XI ÇÖKME OLUŞUR
XII TAMAMEN ÇÖKME VE YIKILMA OLUŞUR.

İnsan Kaynaklı Afetler: İnsan eliyle oluşan ve hayatın akışını bozacak ölçüde sonuçlar doğuran afetlerdir. İnsan kaynaklı afetlere dünyanın her yerinde rastlanabileceği gibi etkileri de beklenmedik büyüklükte olabilir. Önlem alınmışlık düzeyine göre afetin de büyüklüğü değişir. Örneğin hava kirliliği, ozon tabakasının delinmesi, asit yağmurları, nükleer, biyolojik ve kimyasal kazalar, terör saldırıları, göçler vb.

Teknolojik Afetler: Doğal afetler veya teknik arızalar sonucu oluşan ve hayatın akışını bozacak ölçüde sonuçlar doğuran olaylara insan kaynaklı afet denir. Örneğin maden kazaları, sanayi kazaları, ulaşım kazaları, biyolojik, nükleer, kimyasal silahlar ve kazalar vb.

Efor OSGB İstanbul; Tecrübeli İş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleriyle İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinizde kaliteli ve güvenilir OSGB’dir.

Leave a Reply